Nếu bạn nghĩ rằng một stablecoin được cấp phép theo MiCA sẽ tự động chiếm lĩnh thị trường, thì hãy nhìn vào EURe. Con số 2% trong thanh toán thẻ crypto không phải là một biến động nhỏ – nó là một tín hiệu. Một tín hiệu mà tôi, một kẻ đã sống sót qua ICO 2017, mùa đông 2018, và sụp đổ LUNA, không thể bỏ qua.
Khi EURe ra mắt, nhiều người kỳ vọng nó sẽ là đối trọng với USDC trong thế giới crypto. Với sự hậu thuẫn của MiCA, nó có vẻ như một lựa chọn hoàn hảo cho người dùng châu Âu. Nhưng thực tế: thị trường không quan tâm đến danh tính pháp lý. Họ quan tâm đến thanh khoản, tích hợp, và thói quen. USDC có tất cả những điều đó.
Về mặt công nghệ, EURe và USDC gần như tương đồng – đều là stablecoin được thế chấp bằng fiat, phát hành trên blockchain ERC-20. Sự khác biệt không nằm ở mã nguồn, mà nằm ở mạng lưới. Circle đã xây dựng API, tích hợp với hàng trăm sàn giao dịch và ví, trong khi Monerium vẫn đang loay hoay với việc mở rộng quan hệ đối tác ngân hàng. Đây là bài học cũ: công nghệ không phải là moat, mạng lưới mới là moat. Thị trường không bao giờ thưởng cho kẻ đến sau.
Tôi nhớ lại năm 2017, khi tôi đầu tư vào OmiseGo vì nghe theo lời khuyên từ một người bạn trong nhóm Telegram. Kết quả: tôi mất 70% lợi nhuận vì không hiểu cơ chế token. Với EURe, cũng vậy: nhiều người mua vào vì câu chuyện MiCA, nhưng quên mất rằng thanh khoản và sự chấp nhận của người dùng mới là yếu tố quyết định.
Điều trớ trêu: chính quy định MiCA có thể vô tình giết chết EURe. Khi mọi stablecoin euro đều phải tuân thủ cùng một khuôn khổ, lợi thế cạnh tranh của EURe biến mất. Trong khi đó, USDC vẫn có thể hoạt động ở châu Âu thông qua các giấy phép tạm thời, và người dùng không có lý do gì để chuyển đổi. Hơn nữa, đồng USD mạnh lên trong bối cảnh lãi suất cao khiến việc giữ USD stablecoin hấp dẫn hơn về mặt lợi suất. Đây là điểm mù mà nhiều người bỏ qua. Khi mọi người đang đổ xô vào một câu chuyện, đó là lúc tôi bắt đầu đặt câu hỏi.
Nhìn từ góc độ tokenomics, EURe không có vấn đề về mô hình – nó là stablecoin fiat-backed, minh bạch về dự trữ? Không ai biết. Bài báo gốc không cung cấp số liệu dự trữ hay kiểm toán. Nhưng tôi cá rằng nếu Monerium công bố dự trữ, thị phần cũng chẳng thay đổi. Vấn đề nằm ở chỗ: stablecoin euro không có tính thanh khoản đủ sâu để các nhà phát hành thẻ và người dùng tin tưởng. Khi bạn muốn thanh toán bằng thẻ crypto, bạn cần một stablecoin có thể dễ dàng chuyển đổi sang fiat bất kỳ lúc nào. USDC đáp ứng điều đó, EURe thì không.
Về mặt thị trường, 2% không phải là con số 0. Nó cho thấy EURe có một lượng người dùng trung thành nhất định, nhưng không đủ để tạo ra hiệu ứng mạng. So với USDC, chênh lệch là quá lớn. Tôi đã thấy kịch bản này trước đây: khi một đồng tiền bị đẩy ra rìa, nó sẽ rơi vào vòng xoáy chết – ít tích hợp hơn, ít người dùng hơn, càng ít thanh khoản hơn. EURe đang ở giai đoạn đầu của vòng xoáy đó.
Từ góc nhìn của một options trader, đây là cơ hội để short volatility trên EURe? Không, vì giá của nó neo theo euro. Nhưng tôi có thể short câu chuyện “euro stablecoin sẽ thống trị châu Âu”. Dữ liệu cho thấy điều ngược lại: ngay cả khi MiCA có hiệu lực, người dùng vẫn chọn USD. Điều này phản ánh một thực tế: crypto không phải là cuộc chơi của các quốc gia, mà là cuộc chơi của mạng lưới. Và mạng lưới của USD đã được xây dựng từ lâu.
Hãy nhìn vào hệ sinh thái: USDC được tích hợp sâu vào Coinbase, Uniswap, Aave, và hàng loạt DeFi protocol. Trong khi đó, EURe tồn tại như một token lẻ, chỉ được hỗ trợ trên một số ít nền tảng. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn: nhà phát triển không muốn tích hợp vì ít người dùng, người dùng không muốn dùng vì ít tích hợp. Kết quả: thị phần 2%.
Về mặt quy định, MiCA là con dao hai lưỡi. Nó buộc các stablecoin nước ngoài phải tuân thủ, nhưng cũng tạo ra rào cản gia nhập cho các stablecoin mới. USDC đã có sẵn giấy phép và nguồn lực để đáp ứng, trong khi EURe – dù là người trong cuộc – lại không có lợi thế gì thêm. Sự thật là: Circle đã đi trước Monerium về mặt quan hệ chính phủ và ngân hàng. Đó là lý do tại sao USDC vẫn là lựa chọn mặc định.
Tôi từng nói trong bài viết về ETF Bitcoin: “Khi có dòng tiền tổ chức, chiến lược long option có lợi hơn.” Với stablecoin, cũng vậy: khi có mạng lưới tổ chức – như Circle – thì việc short một stablecoin nhỏ là vô nghĩa. Thay vào đó, hãy tập trung vào những gì thực sự di chuyển thị trường: dòng vốn, thanh khoản, và sự chấp nhận của người dùng. Số đông nhìn vào tin tức, tôi nhìn vào dòng lệnh.
Còn về rủi ro, 2% thị phần không tạo ra rủi ro hệ thống. Nhưng nó cho thấy một sự thật khó chịu: các stablecoin phi USD đang thất bại trong việc cạnh tranh ở mảng thanh toán. Điều này có thể thay đổi nếu chính phủ châu Âu can thiệp, nhưng tôi không dựa vào kịch bản đó. Trong giao dịch, tôi chỉ dựa vào dữ liệu.
Nhìn lại lịch sử, tôi đã sống qua DeFi Summer 2020, nơi tôi mất 4.000 USDT vì impermanent loss. Tôi học được rằng: không bao giờ đặt cược vào một câu chuyện mà không có dữ liệu hỗ trợ. EURe là một câu chuyện đẹp, nhưng dữ liệu nói rằng nó không hoạt động. Tôi sẽ không mua nó, và tôi sẽ không khuyên ai mua.
Vậy EURe có còn cơ hội? Có, nhưng chỉ nếu nó tập trung vào các ngách cụ thể: thanh toán xuyên biên giới euro, hoặc các ứng dụng DeFi yêu cầu tài sản thế chấp bằng euro. Còn trong cuộc chiến thẻ crypto, USDC đã thắng. Câu hỏi đặt ra: Liệu bạn có đang đầu tư vào một câu chuyện đẹp mà quên mất dòng tiền thực tế? Tôi thì không.
Bài học cuối cùng: Đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của mạng lưới. Công nghệ có thể sao chép, nhưng mạng lưới thì không. EURe đã có một khởi đầu tốt, nhưng thiếu sức kéo để vượt qua ngưỡng tới hạn. Đây là một case study kinh điển cho bất kỳ ai muốn xây dựng stablecoin: bạn cần một cộng đồng, không chỉ một giấy phép.


