Tòa án phá sản Delaware vừa cho phép FTX tiếp tục theo đuổi vụ kiện đòi Binance và cựu CEO Trương Bằng (CZ) hoàn trả 1,76 tỷ USD. Phán quyết này không phán quyết ai đúng, ai sai. Nó chỉ có nghĩa: câu chuyện chưa kết thúc.
Là một nhà phân tích từng kiểm toán hợp đồng ICO năm 2017, tôi đã chứng kiến quá nhiều vụ kiện blockchain bắt đầu bằng tin tức ồn ào và kết thúc trong im lặng. Nhưng vụ này khác. Nó không nói về một giao thức lỗi hay một đồng coin sập. Nó nói về cách dòng tiền di chuyển giữa hai đế chế, và cách luật pháp Hoa Kỳ với tay qua biên giới để kéo chúng trở lại.
Bối cảnh: Một thương vụ mua lại cổ phần năm 2021
Năm 2021, thị trường crypto đang ở đỉnh cao. FTX và Binance là hai sàn giao dịch lớn nhất. Nhưng ít ai biết rằng họ có một giao dịch ngầm: Binance đã bán lại 19,9% cổ phần FTX mà họ nắm giữ trước đó. Đổi lại, FTX trả cho Binance một khoản bao gồm BUSD, BNB và FTT.
Giờ đây, FTX cho rằng khoản thanh toán đó là giao dịch gian lận. Lập luận: vào thời điểm tháng 7 năm 2021, FTX đã lâm vào tình trạng mất khả năng thanh toán hoặc gần mất khả năng thanh toán. Việc chuyển 1,76 tỷ USD tài sản cho Binance khiến các chủ nợ còn lại bị thiệt hại. Đây là một khái niệm pháp lý cổ điển gọi là "fraudulent transfer" – chuyển giao tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ với chủ nợ.
Điều quan trọng: FTX không kiện vì Binance gây ra sự sụp đổ của họ. FTX kiện vì họ tin rằng Binance đã nhận tài sản một cách không công bằng trong khi FTX đang trên bờ vực vỡ nợ.
Tháo gỡ có hệ thống: Điều tòa án thực sự đã quyết định
Ba điều rút ra từ phán quyết này.
Thứ nhất: Tòa án bác bỏ phần lớn các cáo buộc liên quan đến sự sụp đổ của FTX. Các cáo buộc như Binance cố ý gây tổn hại cho FTX thông qua các phát ngôn công khai – đã bị bác bỏ. Tòa án nói rõ: FTX không thể viện dẫn sự sụp đổ của chính mình để đòi bồi thường từ Binance, bởi vì FTX tự nó cũng có lỗi. Nguyên tắc này gọi là in pari delicto – khi cả hai bên đều có lỗi, thì không bên nào được viện dẫn lỗi của bên kia để đòi quyền lợi.
Thứ hai: Tòa án cho phép các cáo buộc gian lận chuyển giao tiếp tục. Đây là phần quan trọng nhất. FTX vẫn có thể theo đuổi việc đòi lại 1,76 tỷ USD đã chuyển cho Binance trong thương vụ mua lại cổ phần. Tòa án cũng bác bỏ kháng nghị của Binance dựa trên điều khoản "safe harbor" – vốn thường bảo vệ các giao dịch thanh toán chứng khoán khỏi bị thu hồi. Điều này nghĩa là: các giao dịch tài sản kỹ thuật số không tự động được hưởng sự bảo vệ dành cho giao dịch chứng khoán truyền thống.
Thứ ba: Tòa án khẳng định quyền tài phán đối với Binance. Dù Binance đăng ký tại quần đảo Cayman và hoạt động trên toàn cầu, tòa án phá sản Delaware vẫn có thẩm quyền xét xử. Lý do: các giao dịch liên quan có mối liên hệ với Hoa Kỳ – thông qua việc sử dụng các tài khoản ngân hàng, sàn giao dịch, và người dùng tại Mỹ.
Nhưng đừng nhầm lẫn. Tòa án chưa tuyên bố Binance phải trả bất kỳ khoản tiền nào. Tòa án chỉ nói: FTX có quyền đưa vụ việc ra xét xử. Khoản 1,76 tỷ USD vẫn chỉ là "số tiền gây tranh cãi
