Lạm phát dai dẳng và xác suất 1/3 tăng lãi suất: Kịch bản nào cho thị trường crypto?

Đầu tháng 6/2024, một con số lặng lẽ xuất hiện trên màn hình giao dịch của tôi: xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 6 đạt 33%. Con số này đến từ một cuộc khảo sát nội bộ mà tôi tình cờ thấy qua một kênh Telegram chuyên về macro. Lúc đó, hầu hết mọi người vẫn đang say sưa với câu chuyện “Fed sắp cắt giảm lãi suất”. Nhưng 1/3 cơ hội tăng lãi suất – đó không phải là một lỗi làm tròn. Đó là một tín hiệu mà thị trường đang bắt đầu định giá cho một kịch bản mà không ai muốn nói đến: lạm phát vẫn chưa chịu khuất phục. Hãy nhìn lại bức tranh lớn. Từ cuối năm 2023, thị trường tài chính toàn cầu đã chuyển từ nỗi sợ suy thoái sang niềm tin vào “hạ cánh mềm”. Giới đầu tư đặt cược rằng Fed sẽ thành công trong việc đưa lạm phát về 2% mà không gây ra suy thoái nghiêm trọng. Nhưng dữ liệu quý 1 năm 2024 đã phá vỡ câu chuyện đó. CPI lõi tháng 3 và tháng 4 đều cao hơn dự báo. Thị trường lao động vẫn nóng bỏng với mức tăng lương trên 4%. Và đột nhiên, cuộc thảo luận chuyển từ “khi nào Fed cắt giảm” sang “liệu Fed có tăng thêm không”. Chính xác suất 1/3 đó là thước đo cho sự chuyển hướng tâm lý tập thể. Đối với thị trường crypto, kịch bản tăng lãi suất là một cơn ác mộng quen thuộc. Nhưng điều thú vị là nó không xuất hiện đột ngột. Vào tháng 5/2024, khi tôi đọc báo cáo CPI tháng 4, tôi nhận ra rằng phần lớn áp lực lạm phát đến từ dịch vụ – một thành phần rất khó giảm. Điều này đưa tôi về ký ức năm 2022, khi Fed tăng lãi suất 75 điểm cơ bản liên tiếp và Bitcoin giảm từ 45.000 xuống 16.000. Nhưng khác với năm 2022, lần này Fed đã dừng lại ở mức 5,25-5,5%. Nếu họ buộc phải tăng thêm, đó sẽ là một cú sốc uy tín lớn hơn là một cú sốc chính sách. Tôi nhìn vào dữ liệu on-chain. Trong suốt tháng 5, dòng tiền từ stablecoin vào các sàn giao dịch giảm 12%. Điều đó cho thấy các nhà đầu tư tổ chức đang thận trọng hơn. Họ không bán tháo, nhưng cũng không mua thêm. Họ chờ đợi. Và sự chờ đợi này tự nó đã tạo ra một áp lực giảm nhẹ. Một trong những điều tôi học được từ mùa hè DeFi 2020 là khi thị trường ở trạng thái “chờ đợi xác nhận”, thanh khoản co lại và biến động tăng lên đột ngột khi tin tức xuất hiện. Câu hỏi đặt ra: liệu xác suất 1/3 này có bị thổi phồng quá mức không? Có thể. Nhưng với tư cách là một người từng viết báo cáo về tính bền vững thanh khoản Uniswap vào năm 2020, tôi biết rằng những con số nhỏ thường mang thông điệp lớn. Vào thời điểm đó, 70% pool thanh khoản nhỏ mất giá trị vì biến động phí – một con số mà nhiều người cho là quá bi quan. Nhưng nó đã đúng. Tương tự, xác suất 1/3 tăng lãi suất có thể không bao giờ thành hiện thực, nhưng nó phản ánh một sự thật: thị trường đang mất niềm tin vào khả năng kiểm soát lạm phát của Fed. Điều trớ trêu là chính sự mất niềm tin này lại có thể thay thế một phần hành động thực tế của Fed. Khi mọi người tin rằng lãi suất có thể tăng, họ thắt chặt chi tiêu, các ngân hàng thắt chặt cho vay, và điều kiện tài chính trở nên khắc nghiệt hơn mà không cần một cú bấm nút nào từ Fed. Đây là cơ chế “tự kỷ ám thị” mà tôi đã quan sát thấy trong nhiều chu kỳ – giống như cách mà câu chuyện “sắp có ETF Bitcoin” đã đẩy giá lên trước khi tin tức chính thức xuất hiện. Nhưng crypto có điểm yếu riêng. Khi lãi suất cao, chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lời như Bitcoin tăng lên. Các quỹ đầu tư mạo hiểm cũng giảm phân bổ vốn vào các dự án blockchain vì lợi suất trái phiếu phi rủi ro đã hấp dẫn hơn. Tôi nhớ vào tháng 5/2022, khi Terra sụp đổ, tôi đã viết một bức thư ngỏ trên newsletter cá nhân, thừa nhận sự ngây thơ của mình. Bài học đó vẫn còn nguyên giá trị: trong môi trường lãi suất cao, những dự án có nền tảng yếu sẽ bị loại bỏ trước. Vậy đâu là điểm mù mà thị trường có thể bỏ qua? Tôi cho rằng xác suất 1/3 này không chỉ là về lạm phát, mà còn về uy tín của Fed. Nếu Fed tăng lãi suất, họ thừa nhận rằng họ đã sai khi dừng lại vào năm 2023. Đó là một quyết định chính trị khó khăn. Và chính vì khó khăn, nó có thể bị trì hoãn cho đến khi dữ liệu buộc phải hành động. Trong lúc đó, thị trường crypto sẽ sống trong một vùng xám: không tăng, không giảm mạnh, nhưng đầy rẫy những cú sốc dữ liệu. Kết luận của tôi dành cho những người đang nắm giữ tài sản số: hãy chuẩn bị cho một mùa hè biến động. Đừng đặt cược toàn bộ vào một kịch bản duy nhất. Hãy nhìn vào các stablecoin – nếu dòng tiền bắt đầu rời khỏi các sàn giao dịch một cách ồ ạt, đó là dấu hiệu của sự sợ hãi. Nhưng nếu stablecoin vẫn ở lại, đó là dấu hiệu của sự chờ đợi có tính toán. Và như mọi khi, kẻ săn mồi thực sự là người đọc được câu chuyện đằng sau những con số.