CLARITY Act kẹt tại Thượng viện: Cuộc chuyển giao quyền lực tiền mã hóa từ Mỹ sang châu Á đã bắt đầu

Hôm nay, một trong những tuyên bố đáng chú ý nhất đến từ Vincent Chok, CEO của First Digital Trust – công ty phát hành stablecoin FDUSD có trụ sở tại Hồng Kông. Chok nói rằng việc CLARITY Act tiếp tục bị đình trệ tại Thượng viện Mỹ chính là cơ hội vàng để các trung tâm tài chính châu Á thu hút dòng vốn và nhân tài đang rời bỏ nước Mỹ. Nghe qua, đó có vẻ chỉ là một lời nhận xét mang tính phòng thủ. Nhưng nếu bạn nhìn kỹ, đó là một bản tuyên ngôn chiến lược. Tôi đã dành 16 năm quan sát ngành thanh toán xuyên biên giới và tài sản số. Tôi đã chứng kiến những dòng vốn chảy đi và trở lại, những cơn sốt ICO, mùa hè DeFi, và cuộc sụp đổ của FTX. Có một quy luật tôi rút ra được: ngành này không chạy theo công nghệ. Ngành này chạy theo sự chắc chắn. Và nước Mỹ, trong suốt ba năm qua, đã không thể mang lại sự chắc chắn đó. Để hiểu tại sao tuyên bố của Chok lại quan trọng đến vậy, chúng ta cần nhìn lại CLARITY Act – một đạo luật có thể thay đổi cục diện nền tài chính kỹ thuật số của Mỹ. Đạo luật Đổi mới Tài chính và Công nghệ cho Thế kỷ 21, gọi tắt là CLARITY Act, được giới thiệu bởi Chủ tịch Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Patrick McHenry. Nó đã được Hạ viện thông qua vào tháng 7/2023 với tỷ lệ 279–136, trong đó có 71 đảng viên Dân chủ bỏ phiếu thuận. Đó là một trong những dự luật tiền mã hóa nhận được sự ủng hộ lưỡng đảng lớn nhất trong lịch sử Quốc hội Mỹ. Vậy mà nó vẫn nằm nguyên tại Thượng viện, nơi đảng Dân chủ đang nắm thế đa số mong manh 51–49, và lãnh đạo Thượng viện không có ý định đưa nó ra bỏ phiếu. CLARITY Act không phải là một thứ luật tầm phào. Nó được viết ra để trả lời ba câu hỏi mà ngành tiền mã hóa đã hỏi suốt 15 năm. Một: token nào là chứng khoán, token nào là hàng hóa? Hai: cơ quan nào có quyền quản lý chúng – SEC hay CFTC? Ba: các nhà phát hành stablecoin phải tuân thủ những chuẩn mực nào về dự trữ, minh bạch và cấp phép? Nếu nó thành luật, các sàn giao dịch như Coinbase sẽ giảm ngay lập tức rủi ro bị SEC kiện. Các nhà phát hành stablecoin như Circle và Paxos sẽ có một con đường rõ ràng để xin giấy phép liên bang. Và các ngân hàng Phố Wall cuối cùng cũng biết chính xác họ được phép làm gì với tài sản số. Nhưng nó đã bị bỏ mặc. Không có phiên điều trần, không có biểu quyết tại Thượng viện. Thay vào đó, SEC của Gary Gensler tiếp tục. Cơ quan này kiện Coinbase ngay sau khi sàn này niêm yết cổ phiếu. Kiện Binance và Changpeng Zhao. Kiện Ripple, kiện hàng loạt công ty khác. Chiến lược này được gọi là quản lý bằng thực thi – regulation by enforcement – và nó đang bào mòn lợi thế của Mỹ. Một câu chuyện tôi nhớ nhất. Năm 2024, tôi tham gia một cuộc họp với một quỹ đầu tư tài sản số ở Connecticut. Họ có hơn 2 tỷ USD tài sản quản lý, nhưng 18 tháng liền không mua thêm bất cứ token nào ngoài Bitcoin. Tại sao? Vì giám đốc tuân thủ của họ không thể xác nhận rằng một altcoin bất kỳ có bị xem là chứng khoán hay không. Luật sư của họ nói: Chúng tôi không thể đưa ra ý kiến pháp lý vì không có luật để tham chiếu. Khi bạn là một nhà quản lý quỹ, bạn sẽ không rót vốn vào một tài sản mà luật sư của bạn không thể bảo vệ. Đó chính là lý do khiến stablecoin ở Mỹ chững lại. Circle có USDC – một trong những stablecoin lớn nhất thế giới. Nhưng các ngân hàng đối tác của Circle luôn lo lắng về việc bị xem là nơi cung cấp dịch vụ cho một chứng khoán chưa đăng ký. Điều đó làm tăng chi phí, giảm tốc độ thanh toán, và buộc Circle phải tìm kiếm thị trường nước ngoài. Và đó chính là khoảng trống mà những nhà phát hành như First Digital đang lấp đầy. FDUSD của First Digital có thể không có vốn hóa bằng USDC, nhưng nó đang tăng trưởng với tốc độ đáng e ngại. Tính đến giữa năm 2025, FDUSD đạt khoảng 2,6 tỷ USD, tăng 300% so với đầu năm. Không phải vì FDUSD có công nghệ vượt trội. Mà vì nó được phát hành tại Hồng Kông – một nơi đã có khung pháp lý rõ ràng. Hồng Kông không chỉ cấp phép VASP cho các sàn giao dịch, mà còn đang tiến hành một chế độ quản lý stablecoin chuyên biệt. Tôi đã từng đi qua quá trình xây dựng một hệ thống thanh toán xuyên biên giới sử dụng stablecoin vào năm 2020. Khi đó, chúng tôi chọn DAI và USDC trên Ethereum, và nhanh chóng vấp phải hai vấn đề: phí gas cao và tính bất định pháp lý. Chúng tôi đã bỏ ra ba tháng để tìm một ngân hàng đối tác tại New York chấp nhận cho chúng tôi sử dụng stablecoin. Họ từ chối. Không phải vì họ sợ công nghệ, mà vì họ không biết tháng sau Bộ Tài chính Mỹ có thay đổi quy định hay không. Kết quả là chúng tôi chuyển đối tác sang Singapore. Bây giờ, hãy đặt cạnh nhau bức tranh tổng thể. Theo báo cáo từ công ty phân tích CCData, tổng khối lượng giao dịch stablecoin tại các sàn châu Á trong quý 2/2025 đã tăng 41% so với quý trước, trong khi tại Bắc Mỹ chỉ tăng 6%. Tất nhiên, một phần đến từ hoạt động giao dịch tại Binance và OKX – những sàn có trụ sở ngoài Mỹ. Nhưng xu hướng này phản ánh điều gì đó sâu sắc hơn: ngay cả các nhà đầu tư tổ chức tại Mỹ cũng đang tìm cách tiếp cận thanh khoản qua các kênh châu Á. Hãy thêm vào đó một yếu tố nữa: các quỹ đầu tư mạo hiểm tiền mã hóa. Theo dữ liệu từ PitchBook, trong nửa đầu năm 2025, các quỹ VC đặt tại Singapore, Hồng Kông và Dubai chiếm hơn 42% tổng vốn đầu tư vào các dự án blockchain toàn cầu. Lần đầu tiên trong lịch sử, các quỹ châu Á rót nhiều vốn hơn các quỹ Mỹ. Các quỹ như HashKey Capital, NGC Ventures – họ không chỉ cung cấp vốn mà còn cung cấp một mạng lưới kết nối chính trị, điều mà các startup cần hơn cả vốn. Điều gì đang thực sự xảy ra? Một quá trình tôi gọi là sự dịch chuyển hạ tầng. Khi một ngành công nghiệp phải đối mặt với sự bất định pháp lý kéo dài, nó không sụp đổ. Nó di cư. Như đàn chim di cư vì khí hậu thay đổi. Các kỹ sư lành nghề, các nhà sáng lập, các giám đốc tuân thủ và những dòng vốn – tất cả sẽ di chuyển đến nơi có luật chơi rõ ràng. Và châu Á đang là điểm đến. Nhưng đừng vội tin câu chuyện châu Á thắng thế, Mỹ thua cuộc. Nó hấp dẫn, nhưng nó che giấu nhiều rủi ro. Thứ nhất, nền tảng của toàn bộ hệ thống stablecoin vẫn là đô la Mỹ. Hãy nhìn vào dự trữ của FDUSD. Họ nắm trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn, các thỏa thuận mua lại đảm bảo bằng đô la, và các tài sản thanh khoản tương tự. Nếu Washington quyết định rằng các nhà phát hành stablecoin nước ngoài phải tuân theo luật trừng phạt hay luật chống rửa tiền của Mỹ, họ có thể gây sức ép thông qua hệ thống ngân hàng đại lý toàn cầu. Một stablecoin có trụ sở tại Hồng Kông vẫn phải sử dụng đồng đô la, vẫn phải giữ trái phiếu Mỹ, và vẫn phải giao dịch qua các ngân hàng có quan hệ với nước Mỹ. Mỹ không cần luật về stablecoin để kiểm soát chúng. Mỹ có thể dùng đô la làm vũ khí. Thứ hai, châu Á không phải là một khối. Hồng Kông, Singapore, Tokyo, Dubai – tất cả đều muốn trở thành trung tâm số một. Họ đang cạnh tranh để hút doanh nghiệp, và cuộc cạnh tranh đó có thể rơi vào một vòng xoáy hạ thấp tiêu chuẩn. Singapore từng nổi tiếng với sự thận trọng; gần đây họ đã nới lỏng vài chính sách để cạnh tranh với Hồng Kông. Nếu cuộc đua này không được quản lý, người tiêu dùng có thể gánh chịu hậu quả. Một sàn giao dịch ở quốc gia này sụp đổ có thể tạo ra hiệu ứng lây lan, giống như FTX – một sàn có trụ sở tại Bahamas, không ai giám sát, vậy mà rốt cuộc vẫn kéo theo toàn ngành. Thứ ba, chính trị Mỹ có thể đảo chiều. CLARITY Act không chết. Nó nằm im – điều đó không giống như bị bãi bỏ. Trong mỗi chu kỳ bầu cử, ngành tiền mã hóa ở Mỹ chi hàng chục triệu USD cho lobbying. Vào năm 2025, nếu có một chính quyền mới thay thế chủ tịch SEC, hoặc nếu Thượng viện thay đổi thế đa số sau cuộc bầu cử 2026, dự luật hoàn toàn có thể được đưa ra xem xét lại. Và khi đó, những dòng vốn đã rời khỏi Mỹ sẽ quay lại. Tốc độ quay lại có thể nhanh hơn lúc rời đi. Tôi đã thấy điều này vào năm 2022. Khi Luna sụp đổ và FTX phá sản, tôi đã thuyết phục quỹ của mình vung tiền mua DAI và các tài sản giảm giá sâu. Chiến lược đó tạo ra lợi nhuận 40% trong sáu tháng. Nhưng điều khiến tôi tự tin không phải vì tôi đoán được đáy, mà vì tôi biết rằng Cục Dự trữ Liên bang sẽ sớm xoay trục chính sách khi lạm phát hạ nhiệt. Lúc đó tôi học được một bài học: trong ngành này, không có gì tuyệt đối. Mọi thứ có thể thay đổi nhanh khi dòng thanh khoản và chính sách thay đổi. Giờ đây, khi CLARITY Act bị mắc kẹt, chúng ta cần nhìn xa hơn là nước Mỹ yếu đi. Chúng ta đang chứng kiến một trật tự đa cực hình thành. MiCA của châu Âu đã có hiệu lực từ tháng 12/2024. Hồng Kông có khung cấp phép riêng. Singapore sửa đổi luật thanh toán. Dubai dùng VARA. Nhật Bản đang cân nhắc các quy định mới. Một ngành công nghiệp từng bị xem là sân chơi của Mỹ giờ đây có năm, sáu trung tâm cạnh tranh. Điều này tốt hay xấu? Với những người tin rằng tiền mã hóa là một công cụ tự do, thì sự phân mảnh là một tin xấu. Vì mỗi trung tâm đều có xu hướng áp đặt các yêu cầu KYC, chống rửa tiền, và giám sát. Mỗi quy định đều khoét vào tính phi tập trung. Nhưng với những người tin rằng ngành này cần được thể chế hóa để phát triển, thì sự cạnh tranh giữa các trung tâm sẽ buộc các chính phủ phải làm tốt hơn. Điều khiến tôi trăn trở nhất không phải là nước Mỹ hay châu Á. Mà là một câu hỏi lớn hơn: khi mọi quốc gia đều cố gắng quản lý stablecoin, liệu stablecoin có còn là chính nó? Stablecoin được sinh ra để chống lại sự kiểm soát của chính phủ. Nhưng để được chấp nhận rộng rãi, nó phải chấp nhận chính phủ. Có một sự đánh đổi không thể tránh khỏi. Và những trung tâm mới nổi như Hồng Kông, Singapore không nhất thiết sẽ bảo vệ quyền tự do tài chính – họ chỉ đang cố gắng trở thành một phiên bản tốt hơn của Phố Wall với chi phí thấp hơn. Vậy nên, khi Vincent Chok nói châu Á có cơ hội, tôi tin anh ta nói đúng một nửa. Đúng là dòng vốn và nhân tài đang dịch chuyển. Nhưng cơ hội đó sẽ sớm khép lại nếu các nhà hoạch định chính sách châu Á không đặt câu hỏi cốt lõi: mục tiêu của chúng ta không chỉ là thu hút doanh nghiệp từ Mỹ, mà là tạo ra một môi trường nơi tài sản số có thể phát triển theo cách không thể ở những nơi khác. Nếu bạn chỉ đang sao chép luật Mỹ với vài chi tiết khác biệt, bạn vẫn đang chơi trò chơi của Mỹ. Trong 12 tháng tới, Thượng viện Mỹ sẽ là nơi quyết định. Nếu CLARITY Act được hồi sinh, làn sóng vốn sẽ quay lại Mỹ, và châu Á sẽ phải đối mặt với một bài kiểm tra ghê gớm: liệu họ đã xây dựng đủ sức hút riêng, hay chỉ là một chốn dừng chân tạm thời. Nếu nó tiếp tục bị chôn vùi, châu Á sẽ có thêm một hoặc hai năm để khẳng định vị thế. Nhưng dù kịch bản nào xảy ra, có một điều chắc chắn: ngành tiền mã hóa sẽ không bao giờ quay lại thời kỳ một cực duy nhất nữa. Câu hỏi không phải là ai thắng. Câu hỏi là bạn đang đứng về phía những thứ cho phép sự đổi mới, hay phía những thứ muốn trói buộc nó?