Gavin Baker vừa đưa ra một con số gây sốc: Agentic AI đang có 500.000 người dùng hôm nay, nhưng sẽ có 100 triệu người dùng vào ngày mai, và lượng tính toán hiện tại không đủ cho bất kỳ con số nào. Câu chuyện lan truyền nhanh vì nó chạm đúng nỗi sợ của giới đầu tư. Nhưng tôi không thấy câu chuyện nào ở đây. Tôi thấy một điểm nghẽn hạ tầng bị che giấu bởi một con số.
Quy tắc đầu tiên trong nghề giao dịch của tôi: khi tuyên bố tăng trưởng quá lớn, hãy kiểm tra chuỗi cung ứng phía sau. Năm 2017, tôi dùng thuật toán lọc dữ liệu hợp đồng thông minh để rút 150 ETH khỏi hai pool ICO chỉ vài ngày trước khi chúng sụp. Không phải tôi đoán được tương lai. Chỉ vì dữ liệu cho thấy có thứ không khớp với lời hứa.
Để hiểu vì sao Agentic AI tạo áp lực khác biệt, cần nhìn vào kiến trúc. Chatbot trả lời một lần rồi dừng. Agent thì lặp lại liên tục: lập kế hoạch, gọi công cụ, đối chiếu kết quả, quyết định bước tiếp theo. Mỗi vòng lặp là một lần gọi mô hình với đầy đủ ngữ cảnh trước đó. Theo ước tính của tôi, một tác vụ agent đơn lẻ có thể tiêu thụ nhiều hơn mười đến một trăm lần tài nguyên so với hội thoại thông thường.
Tôi đã gặp dạng tải này trong thực chiến. Năm 2020, bot yield farming của tôi tự động di chuyển vốn giữa Compound, Aave và Yearn dựa trên biến động lãi suất. Bot chỉ là vài nghìn dòng code, nhưng nó liên tục gọi oracle, so sánh tỷ lệ, thực hiện giao dịch. Mỗi lần oracle sai lệch, toàn bộ logic sụp đổ. Tôi phải viết lại code ba lần chỉ vì một thành phần phụ thuộc. Nếu một bot nhỏ của quỹ Geneva ngốn sức đến vậy, hãy hình dung một mạng lưới trăm triệu robot hoạt động suốt ngày đêm. Sự khác biệt không nằm ở thuật toán, mà ở hạ tầng. Câu chuyện của Gavin Baker chỉ là bản phóng to của bài toán này. Khi càng nhiều agent hoạt động đồng thời, yêu cầu về băng thông, bộ nhớ và truy xuất dữ liệu sẽ chạm trần hạ tầng sớm hơn dự đoán.
Điểm cốt lõi trong nhận định của ông là sự dịch chuyển sang suy luận. Ngành công nghiệp điện toán từng được xây dựng quanh khối lượng huấn luyện lớn. Agentic AI lại cần hàng tỷ yêu cầu suy luận thời gian thực. Cấu trúc cung ứng hiện tại không phù hợp với cấu trúc nhu cầu đó.
Nhà cung cấp lớn cần hai đến ba năm để xây trung tâm dữ liệu mới. Nhu cầu từ agent lại xuất hiện ngay lập tức. Độ lệch này giải thích vì sao câu chuyện khan hiếm tính toán trở thành đề tài đầu tư. Nhưng câu hỏi đáng đặt ra là: giải pháp nào đang được chào bán.
Tôi đã quan sát các sản phẩm agent thương mại như Claude Computer Use, ChatGPT Operator hay Manus. Mỗi tác vụ của chúng tiêu thụ lượng token cao hơn gấp mười lần một hội thoại ChatGPT thông thường. Đây là bản chất kiến trúc, không phải lỗi tối ưu. Khi người dùng cá nhân chỉ cần một câu hỏi, agent lại cần lập kế hoạch, gọi công cụ, đọc kết quả và lặp lại. Mỗi lần lặp lại làm tăng chi phí theo cấp số nhân.
Về phía cung, các gã khổng lồ công nghệ đều cam kết tăng chi tiêu vốn. Nhưng thời gian xây trung tâm dữ liệu không thể rút ngắn theo yêu cầu của thị trường. Chuỗi cung ứng chip, thiết bị làm mát và nguồn điện bị giới hạn. Nếu một trăm triệu agent thực sự xuất hiện trong vòng vài năm, khoảng cách cung cầu sẽ là một bài toán kỹ thuật, không phải một bài toán marketing.
Blockchain có thể tham gia không? Tôi từng đánh giá các mạng tính toán phi tập trung như Akash, Render và io.net. Về mặt lý thuyết, chúng huy động GPU nhàn rỗi. Về thực tiễn, chúng vấp phải vấn đề độ trễ. Một agent thực thi giao dịch cần phản hồi trong vài chục mili giây. Mạng GPU phân tán qua internet công cộng không thể cam kết độ trễ đó. Chúng hữu dụng cho khối lượng công việc không nhạy cảm độ trễ, nhưng không hữu dụng cho suy luận tương tác.
Điện toán quỹ đạo còn xa vời hơn. Trong môi trường chân không, không có đối lưu hay dẫn nhiệt. Máy chủ chỉ tản nhiệt bằng bức xạ. Chi phí phóng một kilowatt lên quỹ đạo vẫn cao gấp hàng chục lần xây trung tâm dữ liệu trên mặt đất. Bảo trì gần như bất khả thi. Băng thông vệ tinh không đủ để phục vụ hàng triệu truy vấn đồng thời. Tôi không gọi đây là thiếu khả thi tuyệt đối. Tôi gọi đây là kịch bản nghiên cứu dài hạn, không phải giải pháp cho năm nay.
Thị trường tiền điện tử từng lặp lại sai lầm tương tự. Sau nâng cấp Dencun, chi phí dữ liệu blob giảm mạnh. Ai cũng ăn mừng. Tôi đã viết rằng dữ liệu blob sẽ bão hòa trong vòng hai năm và phí gas của mọi rollup sẽ tăng gấp đôi. Lý do đơn giản: giá rẻ khuyến khích sử dụng, sử dụng tăng dẫn đến tắc nghẽn. Cơn sốt agent cũng vậy. Càng nhiều người dùng, điểm nghẽn càng lộ rõ. Các nhà đầu tư mới nhìn thấy biểu đồ phí giảm; tôi nhìn thấy biểu đồ nhu cầu tăng đột biến phía sau. Cũng vậy, cơn sốt agent hôm nay khiến nhiều người mua theo lời hứa. Nhưng trong ngành này, lời hứa rẻ nhất là câu chuyện; đắt nhất là hạ tầng.
Quan điểm phản trực giác của tôi nằm ở đây: cơn khát tính toán không nên được giải quyết bằng thêm phần cứng, mà bằng bớt tiêu thụ. Lịch sử ngành đã chỉ ra điều đó. Năm 2021, tôi xây dựng mô hình học máy dự đoán giá sàn CryptoPunks. Đám đông tin rằng metadata hiếm quyết định giá. Mô hình của tôi cho thấy chỉ một số đặc trưng có trọng số lớn hơn nhiều so với phần còn lại. Kết quả dự đoán chính xác 78% biến động ba ngày. Tôi không kiếm lợi nhuận từ việc tham gia đám đông. Tôi kiếm từ việc đọc dữ liệu đám đông bỏ qua.
Bài học tương tự áp dụng cho agent. Kỷ luật sẽ buộc nhà phát triển tối ưu kích thước ngữ cảnh, dùng mô hình nhỏ hơn, chưng cất tri thức. Khi mọi người nghĩ cần siêu máy tính, thực tế họ cần một agent tinh gọn. Thị trường có thể phi lý lâu hơn túi tiền của bạn chịu đựng được, nhưng hiệu quả luôn là lực bền vững. Nếu tôi quản lý quỹ đầu tư hạ tầng, tôi không đặt cược vào người sở hữu nhiều GPU nhất. Tôi đặt cược vào người viết ra logic tốn ít tài nguyên nhất.
Kỷ luật này giúp tôi sống sót qua nhiều chu kỳ. Tháng 6 năm 2022, khi Luna sụp đổ, bot cắt lỗ tự động của tôi đã bán toàn bộ vị thế altcoin giảm hơn ba mươi phần trăm trong vòng bốn mươi tám giờ. Khoản lỗ mười lăm phần trăm đau thật, nhưng nó giúp tôi tránh được thảm họa khi FTX sụp đổ tháng 11. Đám đông đổ xô mua đáy. Tôi tuân theo kế hoạch đã viết từ trước. Khi tất cả các quỹ đều nói giống nhau về tiềm năng agent, dữ liệu phản biện thường nằm ở hóa đơn điện toán và tốc độ mở rộng. Tôi học được điều này từ năm 2024, khi tôi từ chối đầu tư vào memecoin dù đồng nghiệp gợi ý. Kết quả quỹ đạt hai mươi ba phần trăm lợi nhuận nhờ giảm tỷ trọng altcoin và tăng tỷ trọng hợp đồng tương lai Bitcoin. Kỷ luật không tạo ra kịch tính, nhưng nó tạo ra lợi nhuận bền vững.
Điểm mấu chốt của câu chuyện Agentic AI không nằm ở con số 100 triệu. Nó nằm ở việc những nhà đầu tư tin vào tăng trưởng mà không lượng hóa hạ tầng sẽ trả giá. Trước khi đặt cược, hãy đo lường mức tiêu thụ token của agent thực tế, theo dõi độ trễ từng bước, và kiểm tra chi phí vận hành khi mở rộng mười lần. Đừng để sự phấn khích thay thế phân tích. Câu hỏi quan trọng không phải là liệu có đủ tính toán hay không. Câu hỏi quan trọng là liệu bạn có đang lãng phí tính toán vào câu chuyện tăng trưởng mà không ai kiểm chứng.
