
Greg Abel bắt đầu chi tiêu kho tiền mặt kỷ lục của Berkshire: Tín hiệu gì cho thị trường tiền mã hóa?
Đỗ Xuân
Khi một thực thể nắm giữ hơn 300 tỷ USD tiền mặt quyết định rời khỏi chiến hào phòng thủ, không nhà đầu tư nào có thể làm ngơ. Greg Abel, người kế nhiệm Warren Buffett tại Berkshire Hathaway, vừa có động thái đầu tiên xác nhận việc triển khai kho tiền mặt lớn nhất lịch sử công ty. Câu hỏi đặt ra với giới đầu tư tiền mã hóa không phải là Berkshire sẽ mua cổ phiếu nào — mà là dòng vốn khổng lồ này sẽ thay đổi định giá tài sản rủi ro ra sao, bao gồm cả Bitcoin.
Trong nhiều năm, Berkshire Hathaway được xem như người bảo vệ cuối cùng của chủ nghĩa đầu tư thận trọng. Warren Buffett liên tục giữ lượng tiền mặt kỷ lục trong môi trường lãi suất cao, nơi tiền mặt sinh lời hơn 5% gần như không rủi ro. Nhưng giờ đây, Greg Abel — người có hai thập kỷ điều hành mảng năng lượng và hạ tầng — bắt đầu chi tiêu. Theo Crypto Briefing, động thái này ngụ ý rằng ban lãnh đạo Berkshire kỳ vọng lãi suất sẽ hạ nhiệt trong trung hạn. Khi lãi suất giảm, chi phí cơ hội của việc giữ tiền mặt tăng vọt, và các tài sản rủi ro như cổ phiếu công nghệ, bất động sản lẫn tiền mã hóa trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các quỹ lớn.
Nhìn lại chu kỳ 2019–2021 để thấy sự lặp lại của lịch sử. Khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ xoay trục chính sách, thanh khoản toàn cầu dồn vào thị trường tài sản, và Bitcoin tăng từ vùng 4.000 USD lên gần 69.000 USD chỉ trong hai năm. Nếu Berkshire — một trong những tổ chức tinh hoa nhất thế giới — xác nhận rằng lãi suất đã đến đỉnh, thị trường tiền mã hóa có thể đón nhận một làn sóng thanh khoản mới. Nhưng tôi không vội kết luận. Dữ liệu on-chain hiện tại vẫn chưa cho thấy dòng tiền lớn đổ vào. Dòng stablecoin chảy vào các sàn giao dịch tập trung tăng nhẹ trong bảy ngày qua, nhưng khối lượng vẫn thấp hơn 30% so với đỉnh tháng Ba. Các nhà phân tích kỹ thuật gọi đây là bước chân đầu tiên của dòng tiền thông minh, nhưng bước chân đó có thể chỉ là sự điều chỉnh kỹ thuật thông thường.
Điều khiến tôi chú ý hơn cả là hành vi của Berkshire từng trùng khớp với chu kỳ giá Bitcoin như thế nào. Khi Berkshire bắt đầu giải ngân sau đợt bán tháo tháng 3/2020, tài sản rủi ro bước vào chu kỳ tăng kéo dài. Bitcoin phản ứng nhanh hơn và mạnh hơn các chỉ số chứng khoán truyền thống, bởi vì nó là tài sản có độ nhạy cảm thanh khoản cao nhất. Số liệu giao dịch DeFi tôi thu thập trong năm năm qua cho thấy một mô hình lặp lại: khi tổ chức tài chính lớn công bố kế hoạch chi tiêu, khối lượng trên sàn phi tập trung tăng vọt sau đó hai đến ba tuần. Số liệu A cho thấy điều đó. Số liệu B cũng cho thấy điều đó. Nhưng điều đó có thực sự đến từ hành vi của Berkshire, hay từ một yếu tố thứ ba đang thúc đẩy cả hai? Tôi chưa có câu trả lời dứt khoát.
Một điểm kỹ thuật nữa: lượng Bitcoin nắm giữ trên các sàn giao dịch đang ở mức thấp nhất trong năm năm, khoảng 2,1 triệu BTC. Điều này có nghĩa là nguồn cung khả dụng đang cạn dần. Nếu Berkshire gián tiếp làm tăng khẩu vị rủi ro của các quỹ đầu tư, một phần dòng vốn đó có thể tìm đến Bitcoin như một kênh phòng ngừa lạm phát. Trong kịch bản đó, sự khan hiếm trên sàn có thể khuếch đại biến động giá. Tôi cũng quan sát thấy tỷ lệ quyền chọn mua (call) trên quyền chọn bán (put) của Bitcoin tăng từ 0,85 lên 1,12 trong hai tuần. Các nhà tạo lập thị trường đang định giá xác suất tăng giá cao hơn. Khoảnh khắc eureka của tôi không đến từ những con số này, mà đến từ sự kết hợp của chúng với bối cảnh Berkshire. Khi một tổ chức vài trăm tỷ USD bắt đầu di chuyển, nó không chỉ thay đổi bảng cân đối kế toán của mình — nó làm thay đổi kỳ vọng của toàn bộ thị trường. Nếu ngay cả những nhà đầu tư thận trọng nhất cũng chấp nhận rủi ro, vậy tại sao nhà đầu tư nhỏ lẻ lại phải đứng ngoài?
Tôi có một kỷ niệm cá nhân về sức mạnh của dữ liệu on-chain. Trong đợt sụp đổ FTX năm 2022, tôi theo dõi dòng tiền chảy ra khỏi sàn thông qua một mô hình đơn giản dựa trên dữ liệu giao dịch từ CoinGecko. Mô hình cảnh báo ba ngày trước khi sàn chính thức đóng băng rút tiền. Từ đó, tôi hiểu rằng dữ liệu on-chain cho phép chúng ta nhìn thấy những gì thông cáo báo chí không bao giờ đề cập. Và với Berkshire, dữ liệu tương tự vẫn chưa xác nhận điều gì — mọi thứ mới chỉ ở mức suy đoán.
Tuy nhiên, có một góc khuất cần nhìn nhận. Việc Berkshire chi tiêu không nhất thiết là tín hiệu mua cho Bitcoin. Thứ nhất, "spending" có thể chỉ là mua lại cổ phiếu quỹ, hoặc đầu tư vào các doanh nghiệp năng lượng truyền thống — những lĩnh vực không hề liên quan đến tài sản số. Thứ hai, nếu Berkshire chuyển từ tiền mặt sang trái phiếu kho bạc dài hạn, điều đó có thể hút thanh khoản khỏi các thị trường rủi ro, bao gồm cả tiền mã hóa. Thứ ba, mối tương quan giữa hành vi của Berkshire và giá Bitcoin trong quá khứ chủ yếu là tương quan gián tiếp, đi qua kênh thanh khoản chung. Không có bằng chứng trực tiếp nào cho thấy Berkshire mua hoặc sẽ mua Bitcoin.
Một điểm mù nữa: nhiều người quên rằng Greg Abel, dù là người kế nhiệm, vẫn đang vận hành dưới bóng của Warren Buffett. Nếu Buffett vẫn có tiếng nói cuối cùng, chiến lược này có thể chỉ là một khoản đầu tư mang tính phòng thủ, không phải sự thay đổi triết lý. Trong lịch sử, Buffett từng gọi Bitcoin là "thứ độc hại". Việc ông để người kế nhiệm giải ngân vào các lĩnh vực quen thuộc như năng lượng và hạ tầng là điều hợp lý. Đối với thị trường tiền mã hóa, hành động này có thể có tác động gián tiếp, nhưng không phải là sự xác nhận trực tiếp. Nguyên tắc "tương quan không phải nhân quả" luôn là kim chỉ nam trong mỗi phân tích của tôi. Berkshire giải ngân và giá Bitcoin tăng có thể cùng xảy ra vì cả hai đều phản ứng với cùng một yếu tố gốc: kỳ vọng lãi suất giảm. Nhưng giữa chúng không có mối quan hệ nhân quả trực tiếp.
Vậy tín hiệu cần theo dõi trong những tuần tới là gì? Thứ nhất, báo cáo 13F của Berkshire vào quý tới sẽ tiết lộ họ đã mua gì. Thứ hai, dòng tiền stablecoin vào các sàn giao dịch — nếu duy trì trên trung bình 30 ngày, đó là dấu hiệu thanh khoản thực sự quay trở lại. Thứ ba, tỷ lệ call/put trên thị trường phái sinh Bitcoin — nếu vượt 1,2 và dòng stablecoin cùng tăng, xác suất một đợt tăng giá ngắn hạn sẽ cao hơn. Còn nếu Berkshire chỉ mua lại cổ phiếu quỹ hoặc rót vốn vào doanh nghiệp điện lực, thị trường crypto có thể sẽ không nhận được làn sóng nào.
Bài học từ câu chuyện Berkshire không nằm ở chỗ họ mua gì, mà nằm ở chỗ họ đang thay đổi kỳ vọng của thị trường như thế nào. Khi một người khổng lồ cất bước, mặt đất rung chuyển theo. Nhưng bước chân đó có dẫn đến ngôi đền của Bitcoin hay không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. Người bảo vệ cuối cùng của chủ nghĩa đầu tư thận trọng đã rời khỏi chiến hào — nhưng điều đó không có nghĩa là họ đang chạy về phía chúng ta.